Dr. Rual Uk Nih Noah Kuang A Timi Hi Hman Dawh Ngai A Si, Bible Nih “Noah’s ark” A Ti Caah “Ark” Ti Cu Kuang Tiin Hman Mi A Si

NOAH NIH A SERMI HI “LONG” MAW ASI “KUANG” DAH?

Rev. Dr. David Van Bik nihcun “long” tiah a ti. Evan. Dr. Rual Uk nihcun “kuang” tiah a ti. Zei biafang dah hmang usih law a hman deuh hnga tikha ruat hna usih!

1. Evan. Dr. Rual nih “Noah long” ti loin “Noah kuang” tiah a tinak sullam cu long cu a zahnak ( athainak) a um awk a si. Noah long cu a thainak (azahnak) a um lo caah, mah duhnak hmun ah kal ter khawhmi a si lo caah “long” tiah kan ti awk a si lo, “kuang” tiah kan ti awk a si tihi a dirpi mi a si.

2. Cun, Evan. Dr. Rual nih a chimmi hi hman dawh ngai a si rih nak cu Noah long cu “Noah’s ark” ti a si. “Noah’s ship or Noah’s boat” ti a si bal lo. Asiah “ark” timi hi zeitindah kan leh lai? Moses chan in Babylon sal an tan tiang Israelmi nih an neihmi cu Pathian kuang a si i cucu “ark of the covenant” ti a si. Hika zawn ahhin “ark of the covenant” cu “biakam long” tiah kan ti kho lo, “biakam kuang” tiah leh a si fawn. Cunihcun Evan. Dr. Rual nih “long” siloin “kuang” tu a si a timi ruahnak hi “ark” timi biafang hikazawn i an hman ning nih hin a van bomh ngaingai.

3. Asinain “Noah long” ti ti loin maw “Noah kuang” kan ti dih ne hna lai? Keicu ka ti kho lai lo. Kei nihcun “Noah long” ka ti tthiamtthiam ko lai. Zeicatiahcun:

(a) Laimi nih kuang kan timi, tikuang, vokkuang, tehna cu thingtum pakhat lawngin sermi khi an si ngawt. Noah long cu thingtum pakhat lawngin sermi a si lo caah “Noah long” tihi a hman deuh ko hnga tiah ka ruah.

(b) Cun, thingkuang, ruakkuang tehna khi kan auh tikah “kuang” timi biafang kan hman ve. Hihna pawl hi thingtum pakhat lawngin sermi cu an si fawn lo. Thingphel tampi in sermi an si ko nain “kuang” kan ti fawn hna, long kan ti hna lo. Hi nihhin Evan. Dr. Rual chimmi kha a van bomh tthan. Asinain “kuang” kan tinak a ruang cu, ruakkuang le thingkuang cu ti cung ah minung nih i citmi a si lo caah le minung i cit awktlak in a nganmi an si lo caah kuang kan tinak a si ka zumh.

(c) Cun, thing luang pakhat lawnglawng in kan ser i ti cungah kan i citmi cu “vok kuang long” kan ti. Hi zawn ahhin “kuang” zong kan hman i “long’ zong kan hman tthiamtthiam. Asiah “Noah kuang long” tiah teh a hman ve ne hnga maw?

(d) Cun, Laimi nih kuang kan timi cu a chungah khua kan sak khawh nak hmun khi kuang kan ti hna lo. Noah nih a sermi cu dong 300 a sau i, dong 50 a kauh i dot thum asi caah “kuang” nakcun “long” tiah a hman deuh ko tiah ka rauh.

(e) “Ark” timi hi English dictionary tampi nihcun “the ship built bu Noah” tiin an fian ter. Cucaah Noah kuang ti nakcun “Noah long”tihi kei cu a dikmi ah ka ruah ko.

(f) Cun, Evan. Dr. Rual nih long cu azahnak a um lawngah “long” asi a timi he pehtlaiin tilong nganmi (ship) an ser liomi khi kan zoh tik ah azahnak an ser rih lomi a si ko zongah “tilong” (ship) kan ti tthiamtthiam ko. Cucaah long cu long asi nakhnga azahnak a um le um lo in tuah ding a si lo. Alianhngan (size) tu in kan zoh awk a si i, zeibantuk caahdah an hman mi a si tiin kan zoh awk asi i, cun zeibantuk hmunhma (rili ah maw, tiva ah maw, inn chung ah maw) hman awk ah an ser timi nih “long” le “kuang” cu a fian ter ko tiah ka ruah.

(g) Ti cung i minung nih i citmi cu “kuang” a si bal lo, “long” asi peng. “Vok kuang long” hmanh ah khin “long” timi biafang ai tel. Cucaah Noah long” timi hi kei cu ka uar.

Note: Dr. Aung Myint Thang nih a tial mi lak chin mi a si.